Ondalık gösterimler konusu ile ilgili tanım ve bilgiler

İlgili kazanımlar

1. Bir bütün 10, 100 veya 1000 eş parçaya bölündüğünde, ortaya çıkan kesrin birimlerinin ondalık gösterimle ifade edilebileceğini belirler.
2. Paydası 10, 100 veya 1000 olan bir kesri ondalık gösterim şeklinde ifade eder. Basit kesirlerle veya tam sayılı kesirlerle yazma çalışmaları yapılır.
3. Ondalık gösterimde tam kısım ve ondalık kısımdaki rakamların bulunduğu basamağın değeriyle ilişkisini anlar. Ondalık kısmı en çok üç basamaklı olan ondalık gösterimlerle sınırlı kalınır.
4. Paydası 10, 100 veya 1000 olacak şekilde genişletilebilen veya sadeleştirilebilen kesirlerin ondalık gösterimini yazar ve okur.
5. Ondalık gösterimleri verilen sayıları sayı doğrusunda gösterir ve sıralar.
6. Ondalık gösterimleri verilen sayılarla toplama ve çıkarma işlemleri yapar.

• Ondalık gösterimler

Paydası 10, 100, 1000, … gibi yazılan kesirleri virgül yardımıyla göstermeye ondalık gösterim denir. Ondalık gösterimler aslında kesirlerin farklı bir gösterim şeklidir. Aynı anlamları taşırlar.

Virgülün sol kısmına tam kısım ve sağ kısmına da ondalık kısım denir.

Ondalık gösterimlerin okunuşu

Ondalık gösterimler okunmaya tam kısımdan başlanır. Tam kısımdaki sayı okunduktan sonra tam denir. Daha sonra ondalık kısma geçilir. Eğer bir basamak varsa onda dedikten sonra sayı okunur. Eğer iki basamak varsa yüzde dedikten sonra sayı okunur. Eğer üç basamak varsa binde dedikten sonra sayı okunur.

Örnek: 23,4; 41,55 ve 5,125 ondalık gösterimlerin okunuşlarını yazınız.

23,4: Yirmi üç tam onda dört.

41,55: Kırk bir tam yüzde elli beş.

5,125: Beş tam binde yüz yirmi beş.

Basamak isimleri

Tam kısım, virgülün soluna doğru sırayla birler basamağı, onlar basamağı ve yüzler basamağı isimlendirilir.

Ondalık kısım, virgülün sağına doğru sıra ile onda birler basamağı, yüzde birler basamağı ve binde birler basamağı diye isimlendirilir.

• Paydası 10, 100 ve 1000 olan kesirlerin ondalık gösterimlerini yazma

Kesrin paydası 10, 100 ve 100 değilse genişletme ve sadeleştirme işlemleri ile 10, 100 ve 1000 yapılır. Daha sonra pay yazılır ve paydada kaç sıfır olduğuna bakılır. Payda da bulunan sıfır sayısı kadar payın basamakları soldan sağa doğru sayılıp gelinen yere virgül konulur.

Eğer kesir tam sayılı kesir ise tam kısmı ondalık sayının tam kısmına yazılır.

• Ondalık gösterimlerde toplama ve çıkarma işlemleri

Ondalık gösterimlerde toplama ve çıkarma işlemleri aynı basamakta bulunan sayılar üzerinden yapılır.

Önce aynı basamakta bulunan sayılar alt alta yazılır, daha sonra toplama veya çıkarma işlemi sağ taraftaki basamaktan başlanarak sırayla yapılır.